Nghị quyết 198/2025/QH15 ngày 17/05/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân quy định doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2%/năm khi vay vốn để thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG) (khoản 1 Điều 9). Ngày 17/09/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 01/11/2026, hướng dẫn cách xác định các dự án này và cách áp dụng khung ESG.
Dự án xanh và dự án tuần hoàn
- Dự án xanh: thuộc loại dự án và đáp ứng mục tiêu, yêu cầu nêu tại Phụ lục I của Quyết định.
- Dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn: thuộc một trong bốn nhóm và đáp ứng yêu cầu theo ngành, lĩnh vực, sản phẩm tại Phụ lục II: thiết kế và sản xuất tuần hoàn; sử dụng tuần hoàn (tái sử dụng, sửa chữa, tân trang, tái sản xuất, cho thuê, chia sẻ); thu hồi tài nguyên từ phụ phẩm, chất thải; cộng sinh công nghiệp và liên kết tuần hoàn trong khu, cụm công nghiệp, đô thị.
Xác nhận qua tổ chức thẩm định độc lập
Việc xác nhận do tổ chức thẩm định độc lập thực hiện (Điều 4). Tổ chức này phải là pháp nhân, cung cấp dịch vụ đánh giá sự phù hợp hoặc kiểm toán, có hệ thống quản lý và năng lực đáp ứng TCVN ISO/IEC 17029:2020 (hoặc ISO/IEC 17029:2019), hoặc chuẩn mực dịch vụ đảm bảo Việt Nam số 3000, ISAE 3000. Hồ sơ gồm đơn đề nghị và bản thuyết minh sự phù hợp của dự án theo mẫu. Thời gian và chi phí thẩm định do hai bên thỏa thuận. Giấy xác nhận phải nêu phạm vi dự án, căn cứ xác định và điều kiện để duy trì tư cách dự án xanh hoặc tuần hoàn.
Khung tiêu chuẩn ESG
- Khung ESG gồm các tiêu chí tuân thủ pháp luật (Phần I Phụ lục VI) và các tiêu chí tự nguyện (Phần II Phụ lục VI) (Điều 5).
- Doanh nghiệp lập báo cáo khung ESG theo mẫu. Nội dung môi trường gắn với dự án hoặc cơ sở; nội dung xã hội và quản trị áp dụng cho cả doanh nghiệp.
- Số tiêu chí tự nguyện tối thiểu: 3 với hộ, cá nhân kinh doanh; 6 với doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ; 12 với doanh nghiệp vừa; 18 với doanh nghiệp còn lại. Doanh nghiệp áp dụng bộ tiêu chuẩn ESG quốc tế thì không phải theo các mức này.
- Báo cáo được công khai trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp (nếu có). Doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin.
Nghĩa vụ sau khi được xác nhận
Doanh nghiệp thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong 30 ngày kể từ khi nhận giấy xác nhận, duy trì việc đáp ứng tiêu chí và thực hiện đầy đủ báo cáo ESG. Nếu dự án dừng, không còn đáp ứng tiêu chí hoặc không thực hiện đầy đủ báo cáo ESG, doanh nghiệp phải thông báo trong 5 ngày làm việc (Điều 6). Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố danh mục dự án vào ngày 30/6 và 31/12 hằng năm.
Hàm ý cho chủ dự án
- Tuân thủ pháp luật là điều kiện nền: phần bắt buộc của khung ESG dựa trên quy định hiện hành về môi trường, lao động, an toàn, vệ sinh lao động, bảo hiểm xã hội, bình đẳng giới. Dự án chưa hoàn thành thủ tục ĐTM, giấy phép môi trường hoặc chưa có hồ sơ quan trắc đầy đủ sẽ khó lập báo cáo ESG đáng tin cậy.
- Số liệu phải kiểm chứng được: tổ chức thẩm định làm việc theo chuẩn mực đảm bảo, nên chủ dự án cần chuẩn bị bằng chứng như hồ sơ môi trường, số liệu tiêu thụ năng lượng, nước, chất thải, hồ sơ lao động và cơ chế tiếp nhận khiếu nại.
- Tận dụng chuẩn quốc tế sẵn có: doanh nghiệp đã áp dụng Tiêu chuẩn hoạt động của IFC hoặc từng được kiểm toán môi trường – xã hội theo yêu cầu của bên cho vay quốc tế có thể dùng các tài liệu này làm nền cho báo cáo ESG.
- Duy trì, không chỉ một lần: tư cách dự án xanh, tuần hoàn và báo cáo ESG phải được duy trì suốt thời gian hưởng hỗ trợ, nên cần có hệ thống theo dõi nội bộ.