Khung pháp lý cho thị trường các-bon trong nước được hoàn thiện thêm bằng hai nghị định: Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, và Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026 về sàn giao dịch các-bon trong nước.
Hạn ngạch phát thải (Nghị định 119/2025/NĐ-CP)
- Một đơn vị hạn ngạch tương đương một tấn CO₂ hoặc CO₂ tương đương.
- Lộ trình phân bổ hạn ngạch gồm ba giai đoạn: 2025–2026, 2027–2028 và 2029–2030.
- Giai đoạn 2025–2026 phân bổ cho nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép và cơ sở sản xuất xi măng thuộc danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
- Cơ sở được dùng tín chỉ các-bon hợp lệ để bù trừ một phần khi nộp trả hạn ngạch; hạn ngạch chưa sử dụng có thể chuyển sang giai đoạn sau, đến hết năm 2030.
- Báo cáo kiểm kê khí nhà kính của cơ sở phải được thẩm định độc lập.
Sàn giao dịch các-bon (Nghị định 29/2026/NĐ-CP)
- Điều chỉnh việc đăng ký, cấp mã, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.
- Hạn ngạch và tín chỉ phải được đăng ký trên hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý trước khi lưu ký và giao dịch.
- Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam thực hiện lưu ký, thanh toán; Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội vận hành hệ thống giao dịch.
- Giai đoạn thí điểm kéo dài đến hết ngày 31/12/2028.
Liên quan đến tư vấn dự án
Với cơ sở thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính, số liệu phát thải, kế hoạch giảm phát thải và việc thẩm định độc lập nay gắn trực tiếp với nghĩa vụ hạn ngạch. Với dự án mới, việc ước tính phát thải khí nhà kính từ giai đoạn nghiên cứu khả thi giúp chủ đầu tư thấy trước nghĩa vụ này. Yêu cầu tương tự cũng có trong khung chính sách của các nhà tài trợ, như Tiêu chuẩn ESS9 của ADB hay Hướng dẫn môi trường và xã hội của JICA.