Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Việt Nam đã phê chuẩn 25 công ước, trong đó có 9 trên 10 công ước cơ bản. Công ước cơ bản duy nhất chưa được phê chuẩn là Công ước số 87 về tự do hiệp hội và bảo vệ quyền được tổ chức.
Các công ước cơ bản theo nhóm nguyên tắc
- Tự do hiệp hội và thương lượng tập thể: Công ước số 98 (Việt Nam phê chuẩn năm 2019); Công ước số 87 (chưa phê chuẩn).
- Xóa bỏ lao động cưỡng bức: Công ước số 29; Công ước số 105 (Quốc hội phê chuẩn tháng 6/2020).
- Xóa bỏ lao động trẻ em: Công ước số 138 về tuổi tối thiểu; Công ước số 182 về các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất.
- Xóa bỏ phân biệt đối xử: Công ước số 100 về trả công bình đẳng; Công ước số 111 về phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp.
- An toàn, sức khỏe nghề nghiệp (được ILO bổ sung vào nhóm nguyên tắc cơ bản năm 2022): Công ước số 155 và Công ước số 187.
Gắn với pháp luật trong nước
Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, có hiệu lực từ 01/01/2021, nội luật hóa nhiều cam kết trên, trong đó có quyền thành lập tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp, các quy định chống phân biệt đối xử, cấm cưỡng bức lao động và bảo vệ lao động chưa thành niên. Các cam kết lao động cũng là một phần trong các hiệp định thương mại tự do như EVFTA và CPTPP.
Vì sao quan trọng với dự án
ESS2 của Ngân hàng Thế giới, ESS2 của ADB và Tiêu chuẩn hoạt động số 2 của IFC đều xây dựng trên các công ước cơ bản của ILO: cấm lao động trẻ em, lao động cưỡng bức, không phân biệt đối xử, tôn trọng quyền của tổ chức người lao động và bảo đảm an toàn, sức khỏe nghề nghiệp. Khi lập quy trình quản lý lao động hoặc giám sát nhà thầu, việc nắm rõ công ước nào Việt Nam đã phê chuẩn giúp xác định nghĩa vụ nào đã có căn cứ pháp luật trong nước và điểm nào cần bổ sung bằng cam kết của dự án.